छठ आजदेखि सुरु यसरी गर्नु पुजा सोचेको सबै पुरा हुन्छ 


 

काठमाडौँ । हिन्दुहरुको अर्को महान पर्व छट आजदेखी सुरु हुदैँछ । मानव सभ्यता बोधक, प्रकृतिप्रति कृतज्ञता र आराध्यदेव सूर्यको उपासना गरी मनाइने छठ पर्वको मुख्य विधि बिहीबार  (आज) देखि सुरुहुँदैछ ।

मुख्य विधिअन्तर्गत पहिलो दिन (चतुर्थी) को विधिमा अरबा–अरबाइन गरिन्छ, जसलाई नहाय–खाय पनि भन्ने गरिएको छ । दोस्रो दिन खरना, तेस्रो दिन अस्ताउँदो र चौथो दिन उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिने विधि गरिन्छ ।

सूर्य उपासना परम्पराको मोहक पद्धति मानिएको संसारमा यही एक यस्तो पर्व हो, जसमा अस्ताउँदो र उदाउँदो सूर्यलाई पूजा गरिन्छ ।

मानव सभ्यताको विकास नदी किनार हुँदै भएको, पञ्चतत्वमध्ये सूर्य र जल अपरिहार्य तत्व रहेकाले यी दुई तत्वहरूप्रति श्रद्धाभाव व्यक्त तथा जीवन, जगत्, प्रकृति, वनस्पति, ग्रह, नक्षत्र, संवत्सर, समय, काल सबैका कारक रहेका सूर्यको आराधनाले आपसी सद्भाव, एकता र सहिष्णुताको सन्देश यस पर्वमा सन्निहित रहेको छ ।

छठको पहिलो दिन (चतुर्थी) व्रतीले भोजनमा माछामासु, लसुन, प्याज, कोदो, मसुर वस्तु परित्याग गरी यसै दिनदेखि व्रत बस्न थाल्छन् । पर्वको दोस्रो दिन (पञ्चमी) खरना गरिन्छ, जसलाई पापको क्षय पनि भनिन्छ ।

पहिलो पटक छठ पूजाको व्रत बस्दै हुनुहुन्छ ?

यदि तपाईं पहिलो पटक व्रत बस्दै हुनुहुन्छ भने तपाईंलाई छठ पूजा सामग्रीका बरोमा जानकारी हुनु पर्छ । छठ पूजाका लागि आवश्यक पर्ने सामग्रीहरु के के हुन् त ?

सूर्य तथा छठ माताको उपासनाको महापर्व अर्थात छठ प्रारम्भ हुँदैछ । सन्तान प्राप्ति तथा सन्तानको मंगलकामनाको यो व्रत राख्नका लागि थुप्रै दिन अघिदेखि तयारीहरु थाल्नु पर्छ । जसरी हरेक व्रतका लागि विशेष पूजा सामग्रीको आवश्यकता पर्दछ, ठिक त्यसै गरी छठ पूजाका लागि पनि विशेष पूजा सामग्रीको आवश्यकता पर्दछ ।

यदि तपाईं पहिलो पटक छठको व्रत बस्न लाग्नु भएको छ भने तपाईंलाई छठ पूजाका सामग्रीहरुको बारेमा जानकारी हुनै पर्छ । यदि तपाइर्ंलाई त्यसका बारेमा जानकारी छैन भने पनि चिन्ता लिनु पर्दन । हामी तपाईलाई छठ पूजामा कुन-कुन बस्तुहरुको आवश्यकता पर्दछ भन्ने कुराको जानकारी गराउँदै छौं । छठको व्रत बस्नुअघि नै ती सामग्रीहरुको व्यवस्था गर्नु भयो भने तपाईंलाई निकै सुविधा हुनेछ ।

छठ पूजा सामग्री

१.आफ्नो लागि नयाँ वस्त्र जस्तै सलवार-कुर्ता, साडी अथवा पुरुषहरुका लागि कुर्ता-पाइजामा अथवा उनीहरुलाई जे सुविधाजनक हुन्छ त्यही ।

२. छठ पूजाको प्रसाद राख्नका लागि बाँसका दुई ठूला भाँडाहरु किन्नु पर्छ ।

३. सूप, यो बाँस अथवा पित्तलको हुन सक्छ ।

४. दूध तथा जलका लागि एउटा गिलास, एउटा लोटा तथा थाली ।

५. ५ वटा उखू, जसमा पातहरु हुनु पर्दछ ।

६. पानी भएको नरिवल ।

७. चामल, सिन्दुर, दीयो तथा कातेको बत्ती ।

८. बेसार, मूला तथा अदुवाको हरियो बिरुवा ।

९. ठूलो आकारको निबुवाल, शरीफा, केरा तथा नासपती ।

१०. शखरखण्ड अथवा सुठुनी ।

११. पान तथा सिंगो सुपारी ।

१२. मह

१३. सिन्दुर, चन्द्रन, अगरबत्ती तथा कपूर ।

१४. मिठाइ

१५. शख्खर, गहुँ अथवा चामलको पिठो ।

शख्खर तथा गहुँको पिठाबाट बनेको ठेकुवा छठ पूजाको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रसाद हो । त्यसबिना छठ पूजा नै अधूरो मानिन्छ । प्रसादको रुपमा चामलको पिठोबाट बनेको लड्डू (जसलाई कसार पनि भनिन्छ) पनि चढान्छ ।

बाँसको भाँडामा पूजाका सामग्रीहरु राखेर घरका पुरुषले त्यसलाई आफ्नो टाउकोमा राखेर नजिककैको घाटसम्म पुर्‍याउनु पर्छ । पूजामा उखुको व्यवस्था गर्नै पर्छ । त्यसको आवश्यकता अर्घ दिने बेलामा पर्दछ । पूजाको क्रममा के कुरामा ध्यान दिनु पर्छ भने कुनै पनि सामग्री जूठो नहोस् । छठ पूजामा चोखो तथा सफा सामग्रीमात्र प्रयोग गर्नु पर्छ ।

अन्तिम पटक अपडेट गरिएको : May 1st, 2020,

प्रतिकृया दिनुहोस्

सम्वन्धित समाचारहरु